İthalat planlayan üreticilerin ve distribütörlerin en sık sorduğu soru budur: "Bu makine TAREKS kapsamında mı?" Doğru cevap, ürünün tanımına değil, sistematik bir kapsam kontrolüne dayanmalıdır. Bu yazıda bir makinenin TAREKS kapsamında olup olmadığını nasıl belirleyeceğinizi anlatıyoruz.
Kapsamı Belirleyen Temel Kriter: GTİP Kodu
Bir makinenin TAREKS/ÜGD kapsamında olup olmadığı, öncelikle ürünün GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) koduna bakılarak belirlenir. Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı Ürün Güvenliği ve Denetimi tebliğleri, hangi GTİP kodlarının denetime tabi olduğunu listeler. Bu nedenle sürecin ilk adımı her zaman doğru GTİP kodunun tespitidir; yanlış bir kod, hem gereksiz bir denetime hem de gerçekte kapsamda olan bir ürünün gözden kaçmasına yol açabilir. GTİP tespitini GTİP Nasıl Belirlenir? yazımızda ayrıntılı anlatıyoruz.
Hangi Makine Türleri Genellikle Kapsamdadır?
- Endüstriyel üretim hatlarında kullanılan makineler
- Elektrikli tahrikli makine ve ekipmanlar
- Kısmen tamamlanmış makineler (bazı özel gerekliliklerle)
- İş makinaları ve açık alanda kullanılan ekipmanlar
- Belirli tarım makinaları
Bu liste genel bir yönelimi gösterir; kesin cevap her zaman GTİP koduna ve ilgili tebliğe göre teyit edilmelidir.
CE İşareti TAREKS'ten Geçmeyi Garanti Eder mi?
Hayır. CE işareti, ürünün AB teknik mevzuatına uygun olduğuna dair üreticinin beyanıdır; ancak TAREKS süreci bu beyanın arkasındaki teknik dosyanın, uygunluk beyanının ve etiketlemenin de gerçekten mevcut ve doğru olup olmadığını ayrıca kontrol eder. CE işaretli ama teknik dosyası eksik bir makine, TAREKS'te belge incelemesine takılabilir. Bu nedenle CE işareti "gerekli ama tek başına yeterli olmayan" bir unsurdur.
İkinci El Makine İthalatı Farklı mıdır?
İkinci el makine ithalatında da benzer teknik uygunluk gereklilikleri büyük ölçüde geçerlidir; makinenin yaşı, TAREKS kapsamını otomatik olarak değiştirmez. Buna ek olarak ikinci el makinelerde teknik dosyanın ve uygunluk beyanının üretici tarafından değil, ithalatçı veya modernizasyonu yapan taraf üzerinden temin edilmesi gerekebilir; bu durum süreci daha da kritik hale getirir.
Kapsam Kontrolü Adım Adım
- Ürünün teknik tanımını ve kullanım amacını netleştirin.
- Doğru GTİP kodunu belirleyin.
- İlgili ÜGD tebliğinde bu GTİP kodunun listelenip listelenmediğini kontrol edin.
- Kapsamdaysa, üreticiden teknik dosya ve uygunluk beyanını temin edin.
- Kullanım kılavuzunun ve etiketin mevzuata uygunluğunu doğrulayın.
- İthalat öncesinde tüm belgeleri hazır tutarak TAREKS başvurusuna geçin.
Sık Sorulan Sorular
Yalnızca yeni makineler mi TAREKS kapsamındadır?
Kapsam öncelikle GTİP koduna ve ürün grubuna göre belirlenir; ikinci el makine ithalatında da benzer teknik uygunluk gereklilikleri genellikle geçerlidir, bu nedenle ikinci el ithalatlarda da önceden kontrol yapılmalıdır.
Yedek parça ithalatı da TAREKS kapsamında mıdır?
Bu, parçanın kendi GTİP kodu ve niteliğine göre değişir; bağımsız bir makine olarak değerlendirilmeyen basit yedek parçalar genellikle farklı bir kapsamda değerlendirilir, ancak kesin cevap için GTİP bazında kontrol gerekir.
CE işaretli bir makine otomatik olarak TAREKS'ten geçer mi?
Hayır, CE işareti tek başına garanti değildir; TAREKS süreci teknik dosyanın, uygunluk beyanının ve etiketlemenin de mevzuata uygun olup olmadığını ayrıca değerlendirir.
Sonuç
Bir makinenin TAREKS kapsamında olup olmadığı "tahmin" değil, GTİP kodu ve ilgili tebliğ üzerinden sistematik bir kontrolle belirlenmelidir. Bu kontrolü ithalat öncesinde yapmak, gümrükte sürpriz yaşamamanın en garantili yoludur.
Detaylı bilgi için TAREKS & İthalat danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Ücretsiz Ön Değerlendirme Alın