TAREKS'in ne olduğunu bilmek yetmez; asıl önemli olan başvurunun doğru zamanda, doğru belgelerle yapılmasıdır. Genel kavramları TAREKS Nedir? yazımızda ele almıştık; bu yazıda başvuru sürecinin adımlarına ve hazırlık aşamasına odaklanıyoruz.
Başvuru Kim Tarafından Yapılır?
TAREKS başvurusu, gümrük beyannamesi sürecinin bir parçası olarak genellikle ithalatçı adına yetkili gümrük müşaviri tarafından elektronik ortamda yapılır. Ancak başvurunun sorunsuz ilerlemesi, gümrük müşavirinin elindeki bilgi kadar, ithalatçının önceden hazırladığı teknik dosya ve belgelerin eksiksiz olmasına bağlıdır. Bu nedenle süreç, gümrük beyannamesinden çok önce, ürün tedarik aşamasında başlamalıdır.
Başvuru Öncesi Hazırlık Aşaması
- Ürünün TAREKS/ÜGD kapsamında olup olmadığını GTİP kodu üzerinden netleştirin.
- Üreticiden AB Uygunluk Beyanı, teknik dosya özeti ve ilgili test raporlarını temin edin.
- Ürün etiketinin ve Türkçe kullanım kılavuzunun mevcut ve mevzuata uygun olduğundan emin olun.
- Teknik dosyayı, olası bir belge incelemesinde eksiksiz sunulabilecek şekilde düzenleyin.
- Gümrük müşavirinize teknik dosyayı ve belgeleri sevkiyat gelmeden önce iletin.
Bu aşamada hangi belgelerin özellikle sorgulandığını Hangi Belgeler Gereklidir? yazımızda listeliyoruz.
Elektronik Başvuru Süreci
- Gümrük beyannamesi oluşturulurken ürünün GTİP kodu sisteme girilir.
- Sistem, ürünün TAREKS/ÜGD kapsamında olup olmadığını otomatik tespit eder.
- Kapsam dahilindeyse, gerekli bilgiler (üretici, model, standart referansları vb.) TAREKS ekranına girilir.
- Sistem risk analizi yapar ve sonucu (doğrudan onay / belge incelemesi / fiziksel-laboratuvar denetimi) bildirir.
- Belge incelemesi isteniyorsa ilgili bölge müdürlüğüne dosya iletilir.
- Sonuç olumluysa gümrük işlemleri tamamlanır; olumsuzsa düzeltici işlem veya itiraz süreci başlatılır.
Süreci Hızlandıran ve Yavaşlatan Faktörler
| Hızlandıran | Yavaşlatan |
|---|---|
| Teknik dosyanın önceden hazır olması | Belgelerin sevkiyat geldikten sonra hazırlanmaya başlanması |
| Doğru GTİP kodu beyanı | Yanlış veya belirsiz GTİP kodu kullanımı |
| Türkçe kullanım kılavuzunun hazır olması | Yalnızca yabancı dilde kılavuz bulunması |
| Önceki sevkiyatlarda temiz denetim geçmişi | Aynı ürün grubunda tekrarlayan uygunsuzluklar |
En Sık Yapılan Hatalar
- Başvuruyu ürün gümrüğe ulaştıktan sonra hazırlamaya başlamak.
- Üreticiden teknik dosya talep etmeden sipariş vermek.
- GTİP kodunu ürünün gerçek teknik özelliklerine göre değil, tahmini olarak beyan etmek.
- Kullanım kılavuzunun Türkçe çevirisini son ana bırakmak.
- Belge incelemesi istenen durumlarda dosyayı eksik veya dağınık şekilde sunmak.
Sık Sorulan Sorular
TAREKS başvurusunu kim yapar?
Başvuru genellikle ithalatçı adına yetkili gümrük müşaviri tarafından elektronik ortamda yapılır; ancak sürecin başarısı, ithalatçının teknik dosyayı ve belgeleri önceden hazırlamış olmasına bağlıdır.
Başvuru öncesinde hangi belgeler hazır olmalıdır?
AB Uygunluk Beyanı, teknik dosya özeti, varsa test raporları, Türkçe kullanım kılavuzu ve ürün etiketi gibi belgelerin başvuru öncesinde hazır olması süreci hızlandırır.
Başvuru sonucu ne kadar sürede gelir?
Risk seviyesi düşük çıkan sevkiyatlarda sonuç kısa sürede gelebilirken, belge incelemesi veya fiziksel/laboratuvar denetimi gereken sevkiyatlarda süre uzayabilir.
Başvuru reddedilirse ne olur?
Eksik veya uygunsuz bulunan belgeler tamamlanarak yeniden başvuru yapılabilir; ürünün kendisinde uygunsuzluk tespit edilirse düzeltici faaliyet, iade veya imha gibi süreçler gündeme gelebilir.
Sonuç
TAREKS başvurusunun sorunsuz ilerlemesi, gümrükte alınan bir kararla değil, ithalat öncesinde yapılan hazırlıkla belirlenir. Teknik dosyanın, uygunluk beyanının ve etiketleme/kılavuz gerekliliklerinin önceden tamamlanması, sürecin en büyük garantisidir.
Detaylı bilgi için TAREKS & İthalat danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Ücretsiz Ön Değerlendirme Alın